­čśÄ About

Ju┼╝ prawie 20 lat pracuj─Ö z m┼éodymi lud┼║mi, ucz─ůc g┼é├│wnie matematyki w szkole. Od ponad 11 lat jestem nauczycielem w Dwuj─Özycznych Szko┼éach im. W. Kopali┼äskiego w Bielsku-Bia┼éej.


W swojej pracy u┼╝ywam nie tylko j─Özyka polskiego i nie tylko papierowych pomocy naukowych. Mniej czytam, wi─Öcej pisz─Ö i tworz─Ö.


Na pocz─ůtku 2020 roku zdoby┼éem Certyfikaty Nauczyciela Google na poziomie 1 i 2, a od maja 2020 roku jestem Certyfikowanym Trenerem Google

Od wielu lat u┼╝ywam narz─Ödzia elektroniczne, jak Moodle (szlagor.net) oraz Google Workspace for Education (e-kopalinski.edu.pl). Do aktywnego stosowania pakietu edukacyjnego Google namawiam innych nauczycieli bezpo┼Ťrednio oraz poprzez media spo┼éeczno┼Ťciowe.

Og├│lnie, m├│j punkt widzenia na edukacj─Ö jest taki:

Uwa┼╝am, ┼╝e w naszym kraju nale┼╝y uwolni─ç edukacj─Ö od:

  • sztywnych ram podstaw programowych,

  • konieczno┼Ťci uczenia okre┼Ťlonych tre┼Ťci, czy czytania okre┼Ťlonych lektur,

  • oceniania, szufladkowania i stygmatyzowania uczni├│w.

Tymczasem chciałbym, żeby:

  • ka┼╝dy nauczyciel m├│g┼é decydowa─ç czego i jak uczy,

  • ka┼╝dy ucze┼ä m├│g┼é decydowa─ç, czego chce si─Ö uczy─ç,

  • szko┼éy zyska┼éy 100% autonomi─Ö, zar├│wno w sprawach finansowych, jak i merytorycznych.

Poniżej zamieszczam także kilka moich luźnych pomysłów na edukację i bardziej szczegółowe rozwinięcie powyższych postulatów.

My┼Ťl─Ö, ┼╝e cz─Ö┼Ť─ç z nich dla cz─Ö┼Ťci os├│b b─Ödzie nie do przyj─Öcia. Zawsze jednak mo┼╝na dyskutowa─ç - ja si─Ö nie zarzekam, ┼╝e moje i tylko moje pomys┼éy s─ů najlepsze :P

Ministerstwo, Kuratorium, kontrola, nadz├│r, ...

Uwa┼╝am, ┼╝e urz─Ödy takie, jak ministerstwo ds. edukacji (nazywane jakkolwiek), urz─Ödy wojew├│dzkie pe┼éni─ůce rol─Ö kontroln─ů (nadzorcz─ů) s─ů niepotrzebne i nale┼╝y je ca┼ékowicie zlikwidowa─ç.

O tym, czego uczy si─Ö w danej szkole, jakie s─ů cele, czy metody kszta┼écenia powinien w 100% by─ç odpowiedzialny dyrektor danej plac├│wki. Ka┼╝da szko┼é─ů powinna by─ç ca┼ékowicie autonomiczna - dyrektor i nauczyciele to m─ůdrzy ludzie, ┼Ťwietnie znaj─ů si─Ö na swojej robocie - wystarczy tylko da─ç im pole do popisu.

Oczywi┼Ťcie, bior─ůc pod uwag─Ö histori─Ö naszego kraju, zdaj─Ö sobie spraw─Ö, ┼╝e potrzeba kogo┼Ť, kto wyznaczy kierunki dzia┼éa┼ä i zadba o zr├│wnowa┼╝ony rozw├│j wszystkich szk├│┼é w ca┼éej Polsce. Dopuszczam wi─Öc mo┼╝liwo┼Ť─ç powstania instytucji (nazwa dowolna) - czego┼Ť na kszta┼ét krajowej rady ds. edukacji. Grupa m─ůdrych ludzi mog┼éaby decydowa─ç, w jakim kierunku powinno si─Ö rozwija─ç szkolnictwo w naszym kraju, organizowa─ç programy dzia┼éa┼ä, czy granty.

Dyrektor i szkoła

Dyrektor (kierownik, manager szko┼éy) to osoba, kt├│ra potrafi zarz─ůdza─ç zar├│wno zasobami ludzkimi, jak i powierzonym mieniem. Musi to by─ç cz┼éowiek, kt├│rego akceptuj─ů uczniowie, nauczyciele, rodzice oraz lokalny samorz─ůd i to przez te grupy powinien by─ç wybierany. Powinien mie─ç wysok─ů pensj─Ö, wprost proporcjonaln─ů do ponoszonej odpowiedzialno┼Ťci.

To w┼éa┼Ťnie dyrektor, dysponuj─ůc okre┼Ťlonym przez lokalny samorz─ůd bud┼╝etem, powinien organizowa─ç miejsce pracy dla nauczycieli i uczni├│w. Przychody i wydatki szko┼éy publicznej powinny by─ç jawne. Szko┼éy powinny by─ç podmiotowo zwolnione z zap┼éaty podatku VAT.

Dyrektor (w wi─Ökszych szko┼éach wraz z wicedyrektorami) powinien organizowa─ç zaj─Öcia dydaktyczne obowi─ůzkowe i nieobowi─ůzkowe. Powinien r├│wnie┼╝ dba─ç o to, aby dana plac├│wka posiada┼éa jak najlepszy sprz─Öt pomagaj─ůcy w stymulowaniu procesu dydaktycznego. Dyrektor powinien zajmowa─ç si─Ö szko┼é─ů - nie powinien uczy─ç.

Nauczyciele

Forma zatrudnienia (kodeks pracy, kontrakt, umowa cywilnoprawna, itd.) powinna by─ç ustalona pomi─Ödzy dyrektorem i konkretnym nauczycielem. Stosowna umowa powinna by─ç zawarta na pi┼Ťmie i zawiera─ç zasady wsp├│┼épracy, czas wykonywania okre┼Ťlonych zada┼ä i wynagrodzenie.

Wynagrodzenie ka┼╝dego nauczyciela powinno by─ç ustalane indywidualnie z dyrektorem. W ramach konkretnej umowy nauczyciel m├│g┼éby otrzymywa─ç premie, rozszerza─ç wsp├│┼éprac─Ö lub j─ů zako┼äczy─ç.

Dotychczasowe zasady (zatrudnianie, wynagrodzenie i pozosta┼ée warunki) w oparciu o tzw. stopnie awansu mog┼éyby pozosta─ç dla nauczycieli, kt├│rzy tego chc─ů... chodzi mi o to, ┼╝e je┼Ťli jakiemu┼Ť nauczycielowi podoba si─Ö dotychczasowy system, to m├│g┼éby przy nim pozosta─ç. Je┼Ťli jednak chcia┼éby by─ç zatrudniony na innych warunkach, wystarczy┼éoby si─Ö stosownie um├│wi─ç z dyrektorem.

Ka┼╝dy nauczyciel odpowiedzialny by┼éby za opracowanie i wdro┼╝enie w┼éasnego programu nauczania tak, ┼╝eby dzieci przez niego uczone osi─ůga┼éy jak najwy┼╝szy mo┼╝liwy poziom rozwoju. Za kontrol─Ö sposobu nauczania, poziomu, czy tre┼Ťci odpowiedzialny by┼éby dyrektor.

Zaj─Öcia w szkole

Uwa┼╝am, ┼╝e obecna struktura systemu o┼Ťwiaty: 8-klasowa szko┼éa podstawowa oraz 3-, 4- lub 5-letnia szko┼éa ┼Ťrednia powinny pozosta─ç. Poprzedni system oparty m.in. o gimnazja by┼é w mojej ocenie zdecydowanie lepszy, jednak nie mo┼╝na dokonywa─ç tak znacz─ůcych zmian co chwil─Ö.

Chc─ůc sprosta─ç wymaganiom wsp├│┼éczesnego ┼Ťwiata konieczne jest wed┼éug mnie wprowadzenie wielu zmian, kt├│re spowoduj─ů, ┼╝e nauczyciele b─Öd─ů ch─Ötnie przychodzili do pracy, a uczniowie z jeszcze wi─Ökszym zaanga┼╝owaniem b─Öd─ů zdobywa─ç nowe umiej─Ötno┼Ťci.

Uwa┼╝am, ┼╝e w szkole powinna by─ç wyra┼║nie okre┼Ťlona grupa zaj─Ö─ç obowi─ůzkowych i dodatkowych. My┼Ťl─Ö, ┼╝e najwy┼╝sza pora powiedzie─ç, ┼╝e je┼Ťli nakazujemy dzieciom uczy─ç si─Ö wszystkiego, to niestety mo┼╝emy osi─ůgn─ů─ç odwrotny efekt (jak co┼Ť jest do wszystkiego, to jest do niczego). Zaproponowa┼ébym nast─Öpuj─ůce przedmioty obowi─ůzkowe:

  • literatura - cz─Ö┼Ť─ç dotychczasowego j─Özyka polskiego, skupiaj─ůca si─Ö na poznaniu dzie┼é literatury polskiej i ┼Ťwiatowej - im wi─Öcej wsp├│┼éczesnej, tym lepiej,

  • komunikacja - cz─Ö┼Ť─ç dotychczasowego j─Özyka polskiego, stawiaj─ůca na kszta┼étowanie umiej─Ötno┼Ťci oratorskich, pisanie kr├│tkich i d┼éugich form wypowiedzi, czy stosowanie form komunikacji elektronicznej,

  • dane - cz─Ö┼Ť─ç matematyki kszta┼étuj─ůca sprawno┼Ť─ç rachunkow─ů, obliczenia, podstawy ekonomii, a tak┼╝e analiz─Ö i opracowywanie danych, rachunek prawdopodobie┼ästwa, czy teori─Ö gier (nauka strategii),

  • przyroda - przedmiot zawieraj─ůcy biologi─Ö, geografi─Ö, chemi─Ö i ekologi─Ö, skupiaj─ůcy si─Ö na opisywaniu otaczaj─ůcego ┼Ťwiata,

  • aktywno┼Ť─ç cz┼éowieka - zaj─Öcia ruchowe dla uczni├│w, ale tak┼╝e zaj─Öcia zdrowego ┼╝ywienia i zdrowego trybu ┼╝ycia.

Przedmiotem dodatkowym mogłaby być dowolna dziedzina, np:

  • in┼╝ynieria - zaj─Öcia ┼é─ůcz─ůce matematyk─Ö (w du┼╝ej cz─Ö┼Ťci geometri─Ö), fizyk─Ö, informatyk─Ö (programowanie),

  • budownictwo - matematyka, fizyka, architektura, materia┼éoznawstwo,

  • nauka - wi─Öcej w kierunkach biologicznych, fizycznych (np astronomia), chemicznych,

  • przedsi─Öbiorczo┼Ť─ç - zaj─Öcia kierunkuj─ůce na prowadzenie dzia┼éalno┼Ťci gospodarczej, czyli ekonomia, podatki, ale tak┼╝e planowanie i logistyka,

  • sztuka - zaj─Öcia plastyki, muzyki jako zaj─Öcia praktyczne, ale r├│wnie┼╝ i wiedza z zakresu malarstwa, czy rze┼║by,

  • sport - zaj─Öcia rozwijaj─ůce w danej dziedzinie sportu lub w grupie dziedzin.

Niestety, aby zrealizowa─ç powy┼╝sze, trzeba przeszkoli─ç nauczycieli. Widz─ůc jednak ogromne korzy┼Ťci z tej zmiany, nauczyciele na pewno ch─Ötnie si─Ö przy┼é─ůcz─ů :)

Oceny i rekrutacja

Uwa┼╝am, ┼╝e dotychczasowa skala ocen powinna by─ç zast─ůpiona ocen─ů opisow─ů ka┼╝dego ucznia opart─ů o analiz─Ö SWOT. Ka┼╝dy nauczyciel wsp├│┼épracuj─ůc z danym uczniem jest w stanie napisa─ç kilka zda┼ä (dos┼éownie p├│┼é strony A4) uwzgl─Ödniaj─ůc post─Öpy (lub ich brak), poziom wiedzy, ale r├│wnie┼╝ mo┼╝liwo┼Ťci danego ucznia pod k─ůtem jego przysz┼éego rozwoju.

Uwa┼╝am, ┼╝e nale┼╝y z ┼╝ycia uczni├│w usun─ů─ç og├│lnopolski egzamin, kt├│ry opr├│cz stresu, podporz─ůdkowania nauczania pod ten egzamin, czy "wy┼Ťcig szczur├│w" po punkty do rekrutacji powoduje niepotrzebne por├│wnywanie uczni├│w, kiedy to wiadomo, ┼╝e ka┼╝dy jest inny i ka┼╝dy mo┼╝e mie─ç inne zalety.

Rekrutacja do szko┼éy ┼Ťredniej powinna by─ç prowadzona jedynie przez dan─ů szko┼é─Ö. Na pewno by┼éyby szko┼éy, kt├│re przyjmowa┼éyby uczni├│w bez dodatkowych egzamin├│w wiedzy, czy umiej─Ötno┼Ťci. Oczywi┼Ťcie ka┼╝da szko┼éa ┼Ťrednia mog┼éaby wprowadzi─ç sw├│j w┼éasny regulamin rekrutacji, w kt├│rym okre┼Ťli┼éaby zasady przyj─Öcia.